Νέα εθνική στρατηγική νερού από Καλιφόρνια έως Πύλο του Νέστορα

Η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα στην Καλιφόρνια δεν αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κρίση του νερού αναγκάζει τους αγρότες της να αφήνουν κάθε χρόνο περίπου 240.000 στρέμματα ακαλλιέργητα, απειλώντας τη μεγαλύτερη περιοχή παραγωγής τροφίμων των Ηνωμένων Πολιτειών, αναδεικνύοντας την ανάγκη για εθνική στρατηγική νερού.

Η εικόνα της Καλιφόρνιας και οι επιπτώσεις στην παραγωγή τροφίμων

Η μεγαλύτερη αγροτική περιφέρεια του κόσμου αναγκάζεται να εγκαταλείπει κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα παραγωγικής γης, όχι επειδή οι αγρότες δεν θέλουν να καλλιεργήσουν, αλλά επειδή δεν υπάρχει αρκετό νερό για να στηρίξει την παραγωγή.

Οι παραγωγοί αμυγδάλων μειώνουν δραστικά τις νέες φυτεύσεις, οι πολυετείς καλλιέργειες εγκαταλείπονται, ενώ η αυστηροποίηση της διαχείρισης των υπόγειων υδάτων επιβάλλει δύσκολες αλλά αναγκαίες αποφάσεις. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια του California Farm Water Coalition, «δεν έχουμε  uπρόβλημα νερού· έχουμε πρόβλημα διαχείρισης του νερού».

Τι μας δείχνει η ελληνική πραγματικότητα και η Πύλος του Νέστορα

Η ίδια φράση θα μπορούσε να περιγράψει με ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια την ελληνική πραγματικότητα.

Η Ελλάδα δεν είναι φτωχή σε υδάτινους πόρους. Είναι φτωχή στον τρόπο που τους διαχειρίζεται. Εδώ και δεκαετίες αντιμετωπίζουμε το νερό ως έναν ανεξάντλητο φυσικό πόρο, χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό, χωρίς μακροχρόνια στρατηγική, χωρίς συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων φορέων και χωρίς την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν η επιστήμη και η τεχνολογία.

Κι όμως, η ίδια η ελληνική ιστορία μάς δείχνει έναν διαφορετικό δρόμο.

Η Πύλος του Νέστορα δεν είναι μόνο ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας. Είναι ένα ζωντανό παράδειγμα ότι ήδη από τη δεύτερη χιλιετία π.Χ. υπήρχε οργανωμένη διοίκηση, συστηματική καταγραφή της παραγωγής, ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και μακρόπνοος σχεδιασμός. Ο σοφός Νέστορας, όπως διασώζεται στην ελληνική παράδοση, δεν συμβολίζει μόνο τη σύνεση και τη διορατικότητα· συμβολίζει τη δύναμη της γνώσης, της οργάνωσης και της ευθύνης απέναντι στο κοινό καλό.

Το μήνυμα που έχουμε ανάγκη

Αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που έχουμε ανάγκη σήμερα. Η ορθολογική διαχείριση της γης, του νερού και της αγροτικής παραγωγής δεν αποτελεί σύγχρονη εφεύρεση. Αποτελεί διαχρονικό στοιχείο του ελληνικού πολιτισμού. Εκεί όπου εμείς συχνά βλέπουμε αποσπασματικές λύσεις, οι πρόγονοί μας είχαν ήδη κατανοήσει ότι η ευημερία μιας κοινωνίας εξαρτάται από τη σοφή διαχείριση των φυσικών της πόρων.

Γιατί η χώρα χρειάζεται μια εθνική στρατηγική νερού άμεσα

Η κλιματική αλλαγή επιταχύνει το πρόβλημα. Οι περίοδοι ξηρασίας γίνονται συχνότερες, οι θερμοκρασίες αυξάνονται, οι ακραίες βροχοπτώσεις προκαλούν πλημμύρες αντί να εμπλουτίζουν τους υπόγειους υδροφορείς, ενώ η ερημοποίηση επεκτείνεται σε ολοένα περισσότερες περιοχές της χώρας.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική γεωργία εξακολουθεί να λειτουργεί με ένα μοντέλο που σχεδιάστηκε για τις συνθήκες του προηγούμενου αιώνα. Μεγάλο μέρος των αρδευτικών δικτύων παραμένει απαρχαιωμένο, σημαντικές ποσότητες νερού χάνονται πριν ακόμη φτάσουν στα χωράφια, οι υπόγειοι υδροφορείς υποβαθμίζονται και οι καλλιεργητικές επιλογές δεν συμβαδίζουν πάντοτε με τις πραγματικές υδατικές δυνατότητες κάθε περιοχής.

Συσσωρευμένα αποτελέσματα για την οικονομία και την ύπαιθρο

Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό. Το κόστος παραγωγής αυξάνεται, η ανταγωνιστικότητα μειώνεται, το αγροτικό εισόδημα πιέζεται και όλο και περισσότεροι νέοι εγκαταλείπουν την ύπαιθρο. Αν αυτή η πορεία συνεχιστεί, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει ένα από τα σημαντικότερα συγκριτικά της πλεονεκτήματα: την παραγωγή ποιοτικών αγροδιατροφικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Το νερό δεν αποτελεί πλέον μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα. Είναι ζήτημα οικονομικής πολιτικής, επισιτιστικής ασφάλειας, δημόσιας υγείας, κοινωνικής συνοχής και εθνικής στρατηγική νερού. Η διαχείρισή του θα καθορίσει ποια γεωργία θα έχουμε τις επόμενες δεκαετίες και, κατ’ επέκταση, ποιο παραγωγικό μοντέλο θα στηρίζει την ελληνική οικονομία.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει μια εθνική στρατηγική νερού

Γι’ αυτό η χώρα χρειάζεται επειγόντως μια Εθνική Στρατηγική για το Νερό και τη Γεωργία, με ορίζοντα τουλάχιστον τριάντα ετών και με ευρεία πολιτική και κοινωνική συναίνεση.

Η στρατηγική αυτή πρέπει να στηρίζεται σε πέντε θεμελιώδεις άξονες: ολοκληρωμένη διαχείριση όλων τω

Συχνές ερωτήσεις

Τι συμβαίνει στην Καλιφόρνια με το νερό;

Η κρίση του νερού αναγκάζει τους αγρότες να αφήνουν περίπου 240.000 στρέμματα ακαλλιέργητα κάθε χρόνο, περιορίζοντας τη γεωργική παραγωγή.

Τι ανέφερε η εκτελεστική διευθύντρια του California Farm Water Coalition;

Δήλωσε: «δεν έχουμε  uπρόβλημα νερού· έχουμε πρόβλημα διαχείρισης του νερού».

Πώς παρουσιάζεται η Πύλος του Νέστορα στο κείμενο;

Η Πύλος του Νέστορα περιγράφεται ως παράδειγμα οργανωμένης διοίκησης, με συστηματική καταγραφή της παραγωγής και ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων ήδη από τη δεύτερη χιλιετία π.Χ.

Τι προτείνεται για την Ελλάδα ως απάντηση στην κρίση νερού;

Προτείνεται η εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής για το Νερό και τη Γεωργία με ορίζοντα τουλάχιστον 30 ετών και πέντε άξονες: ολοκληρωμένη διαχείριση λεκανών, εκσυγχρονισμό αρδευτικών, γεωργία ακριβείας και ψηφιακό μετασχηματισμό, αναδιάρθρωση καλλιεργειών και εκπαίδευση παραγωγών.

Σχετικά άρθρα

• ολυμπιακός προετοιμασία ολλανδία: Πετάει, ξεκινά βασικό στάδιο
• Αεροπορικό δυστύχημα στο κέντρο του Πεκίνου: γιατί η Κίνα κουκούλωσε
• Ασφάλεια εμβολίων mRNA: The Lancet – ασφαλή και εξαιρετικά αποτελεσματικά κατά του Covid

Πηγή: Ναυτεμπορική