τραμπ ιράν πόλεμος: γιατί ο Τραμπ παγιδεύτηκε στον πόλεμο που κήρυξε

τραμπ ιράν πόλεμος: Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε ευρείας κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις στις 28 Φεβρουαρίου εναντίον του Ιράν και τώρα φαίνεται εγκλωβισμένος σε έναν πόλεμο χωρίς εύκολη έξοδο. Σε 2–3 προτάσεις: η προεδρία του απορροφάται από μια σύγκρουση που πυροδότησε στρατιωτικές ενέργειες, διπλωματικές παλινωδίες και οικονομικές αναταράξεις.

Γιατί ο τραμπ ιράν πόλεμος έχει εγκλωβίσει την προεδρία του Τραμπ

Όταν στις 28 Φεβρουαρίου ξεκίνησαν οι επιχειρήσεις, ο στόχος ήταν διπλός: ο ταχύς τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και η ανατροπή της κυβέρνησής του. Πέντε μήνες μετά, αυτοί οι στόχοι παραμένουν σχεδόν ανεκπλήρωτοι, ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος ανακαλύπτει όρια στην ισχύ που πίστευε ότι διέθετε. Η προεδρία του απορροφάται από τον πόλεμο, χωρίς σαφή διέξοδο.

Ποια επιχειρήματα και αποφάσεις οδήγησαν στην κρίση

Ο Τραμπ είχε δείξει αποφασιστικότητα από πριν: διέταξε, πριν από 13 μήνες, βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν και έδωσε εντολή στις ειδικές δυνάμεις Delta Force να επιχειρήσουν την αρπαγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, στις αρχές Ιανουαρίου. Αυτές οι κινήσεις ήθελαν να δείξουν ότι η αμερικανική ισχύς ήταν αφενός απεριόριστη και αφετέρου ικανή να επιβάλει γρήγορες λύσεις. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες.

«η ίδια του η ηθική»

Το «μοντέλο της Βενεζουέλας» απέτυχε στην Τεχεράνη και τα οικονομικά παράπλευρα προβλήματα

Ο Τραμπ πίστευε ότι η συντριπτική ισχύς θα επέτρεπε την εφαρμογή του αποκαλούμενου «μοντέλου της Βενεζουέλας» στο Ιράν: αλλαγή καθεστώτος και εγκατάσταση μιας κυβέρνησης φιλικής προς τις ΗΠΑ. Στην πράξη, όμως, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι μια νέα μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση είναι ελάχιστα πιθανό να αποδώσει και οι στόχοι παραμένουν ανέφικτοι.

Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου καλπάζουν και η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει περιορισμένη, αφού είχε ανοίξει μόνο για λίγες εβδομάδες. Ένα δεύτερο κρίσιμο πέρασμα μεταξύ Ερυθράς Θάλασσας και Κόλπου του Άντεν επίσης απειλείται άμεσα. Αυτά τα δεδομένα περιορίζουν τη δυνατότητα ελιγμών και προσθέτουν οικονομική πίεση.

Εσωτερικές παλινωδίες: διπλωματικές ρήξεις και νομοθετικές ακυρώσεις

Τα αδιέξοδα στον πόλεμο έχουν προκαλέσει εκνευρισμό στον Τραμπ και σπασμωδικές κινήσεις, σύμφωνα με συνεργάτες του. Μόνο την περασμένη εβδομάδα ο Υπουργός Ενέργειας υπέγραψε συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία για πολιτική πυρηνική τεχνολογία, αλλά λιγότερο από 24 ώρες αργότερα ο Τραμπ χαρακτήρισε το deal «νεκρό» αν το Ριάντ δεν προσχωρούσε στις Συμφωνίες του Αβραάμ και δεν αναγνώριζε το Ισραήλ.

Η ακύρωση της συμφωνίας προκάλεσε αποξένωση από τη Σαουδική Αραβία, κέρδισε τον ενθουσιασμό του Ισραηλινού πρωθυπουργού και, όπως σχολίασε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, έδωσε επιχειρήματα στο Ιράν ότι οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ είναι επισφαλείς.

Άλλα παραδείγματα εσωτερικής αναταραχής

Την επόμενη μέρα ο Τραμπ ακύρωσε την «αρχική συμφωνία» για τη διεθνή γέφυρα Gordie Howe, ένα έργο 4,5 δισ. δολαρίων με τον Καναδά, και επέβαλε δασμούς 50% σε καναδικά προϊόντα. Ο Καναδάς απέσυρε τις προσκλήσεις για τα εγκαίνια της γέφυρας. Στο εσωτερικό, ο Τραμπ αρνήθηκε την τελευταία στιγμή να υπογράψει ένα διακομματικό νομοσχέδιο για τη στέγαση, απαιτώντας αντίθετα την ψήφιση του «SAVE America Act», αφήνοντας το κόμμα του χωρίς μια αξιόλογη νομοθετική επιτυχία.

Η πηγή παρουσιάζει την αλυσίδα αποφάσεων ως σειρά παλινωδιών που επιτείνουν το πολιτικό αδιέξοδο.

Οι τρεις επιλογές του Λευκού Οίκου και γιατί καμία δεν φαίνεται να λειτουργεί

Στις συνεδριάσεις με τον Αντιπρόεδρο, τον Υπουργό Άμυνας, τον Αρχηγό Γενικού Επιτελείου και άλλους συμβούλους, στο τραπέζι βρίσκονται τρία σενάρια. Κάθε επιλογή έχει, σύμφωνα με την πηγή, σημαντικά μειονεκτήματα και περιορισμούς.

• Στρατιωτική κλιμάκωση: μαζικός βομβαρδισμός υποδομών του Ιράν, που κατά τους συμβούλους ενδέχεται να μην φέρει την Τεχεράνη στο τραπέζι και θα προκαλούσε μεγάλες απώλειες αμάχων. Υπάρχει επίσης κρίσιμος περιορισμός: τα αμερικανικά αποθέματα αναχαιτιστών πυραύλων έχουν φτάσει σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα.
• Οικονομικός ασφυκτικός κλοιός: αυστηρότερος αποκλεισμός εξαγωγών πετρελαίου, αλλά οι κυρώσεις αργούν να αποδώσουν και η στρατηγική απαιτεί δαπανηρή, διαρκή στρατιωτική παρουσία.
• Διακήρυξη νίκης και αποχώρηση: βιαστική αποχώρηση που θα άφηνε το εμπλουτισμένο ουράνιο άθικτο και τα Στενά του Ορμούζ υπό ιρανικό έλεγχο, σηματοδοτώντας την αποτυχία των αρχικών στόχων.

Γιατί μας ενδιαφέρει

Η ιστορία δείχνει πώς μια στρατιωτική επιλογή μπορεί να παγιδεύσει ένα προεδρικό αφήγημα και να μετατραπεί σε πολιτικό πρόβλημα. Οι διπλωματικές ρήξεις, οι οικονομικές συνέπειες και η πτώση της δημοτικότητας επηρεάζουν την καθημερινή πολιτική συζήτηση και την εικόνα της ηγεσίας.

Τι μένει για την πολιτική κληρονομιά του Τραμπ

Το αδιέξοδο απειλεί να σφραγίσει την υστεροφημία του προέδρου, καθώς οι αρχικοί του στόχοι παραμένουν ανεπίτευκτοι. Η χαμηλή έγκριση — μόλις 29% σύμφωνα με δημοσκόπηση Washington Post/Ipsos — και η ανάγκη για «να το τελειώνουμε», όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον, δείχνουν ότι ακόμη και οι πιο θερμοί υποστηρικτές χάνουν την υπομονή τους.

«Πρέπει να το τελειώνουμε»

Συνολικά, ο τραμπ ιράν πόλεμος παρουσιάζεται ως μια σύγκρουση που έδειχνε δυνατότητα αποφασιστικότητας αλλά εξελίχθηκε σε παγίδα για τον ίδιο τον εμπνευστή της.

Συχνές ερωτήσεις

Τι συνέβη στις 28 Φεβρουαρίου;

Την ημέρα εκείνη ο Τραμπ ξεκίνησε ευρείας κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.

Ποιοι ήταν οι βασικοί στόχοι του Τραμπ στην αρχή της σύγκρουσης;

Οι στόχοι ήταν ο ταχύς τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και η ανατροπή της κυβέρνησής του.

Πότε υπέγραψε ο Τραμπ τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και πόσο άντεξε;

Ο Τραμπ υπέγραψε συμφωνία στις 17 Ιουνίου στις Βερσαλλίες, αλλά η εκεχειρία άντεξε μόλις δύο εβδομάδες.

Ποιες τρεις επιλογές εξετάζει το Λευκό Οίκο για την έξοδο από την κρίση;

Στρατιωτική κλιμάκωση, οικονομικός ασφυκτικός κλοιός και διακήρυξη νίκης με αποχώρηση.

Σχετικά άρθρα

• Ο Τραμπ πραγματοποίησε νέο βομβαρδισμό εναντίον του Ιράν
• Συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο
• στενά του ορμούζ: ΗΠΑ-Ιράν ξανά σε ένταση, φόβοι γενικευμένης κρίσης

Πηγή: Το Βήμα